Tabor reisverhalen

Een aantal parochianen heeft in 1999 deelgenomen aan een oecumenische reis naar Israël. Een van hen verhaalt over de kennismaking met de berg Tabor.

"Toen we intekenden voor de reis naar Israël had ik nog nooit van de berg Tabor gehoord en er ook geen speciale belangstelling voor. Toen onze parochie met Pinksteren voor deze naam koos heb ik gevraagd om de berg in het reisprogramma op te nemen.

Onze eerste kennismaking volgde na een lange en slaperige busrit vanuit zuid-Israël. We hadden de voorafgaande nacht bij bedoeïenen in tenten geslapen (het leek wel een schoolkamp) en ‘s morgens nog een kameeltocht door de Negev woestijn gemaakt.

Opeens riep onze gids Eli door de omroep van de bus, dat de berg Tabor te zien was. Ik schrok op en daar was hij dan, die berg waarover in de parochie zo veel gesproken was! Eerste indruk: een keurige molshoop.

Vanaf de opgravingen van Tel Megiddo hadden we nog een veel mooier gezicht op de omgeving.

De naam van het noordelijke gedeelte van Israël, Galiea, is afgeleid van Galim, dat golven betekent. Galilea is een golvend landschap. Kijkend vanaf Megiddo (betekent: vet, vruchtbaar) ziet men de weidse Yizreëlvallei, waarin katoen wordt verbouwd en aan alle kanten bergen met bekende Bijbelse namen. Recht tegenover ziet men de stad Nazaret, met daarnaast de berg Tabor. In het westen ziet men de Carmel, in het noordoosten de berg Hermon, in het oosten de bergen van Gilead en Gilbeon (de berg van Saul).

De berg Tabor (Har Tavor) is een niet al te hoge (588 m), regelmatig gevormde berg, die op een strategisch punt ligt en daarom vaak het toneel van veldslagen was.

De Egyptische Farao Thutmoses III vocht hier al in 1478 voor Chr. om de belangrijke handelsroute van Egypte naar Damascus en Sisera werd er door Barak verslagen (Richt. 4:6, 12, 14).

In het Eerste Testament wordt Tabor nog een paar maal vermeld (Joz. 19:22, Hos. 5:1).

Op grond van het apocriefe Hebreeënevangelie ^[1] wordt de Tabor gezien als de plaats van Jezus' verheerlijking (Matt. 17:1-9).

In de periode rondom het begin van de jaartelling was de Tabor een van de bergen waarop vuren werden ontstoken om het aanbreken van de nieuwe maan(d) en het begin van de godsdienstige feesten aan te kondigen. Maar ondanks de Bijbelse associaties is de Tabor voor joden geen heilige plaats.

Op de vrij vlakke top staat een basiliek en een klooster van de franciscanen. Ook is er een Griekse kerk. Maar een bezoek aan de bergtop zat er niet in omdat de bus de steile, bochtige weg naar de top niet kon rijden. Een beschouwing over het uitzicht vanaf Tabor kan ik dus niet geven en laat ik graag aan een andere parochiaan over.

Op zo’n 25 km afstand van Tabor ligt de plaats Rosh Pinna, dat zoveel betekent als Hoeksteen.

‘U hebt noord geschapen en zuid...’, zo zegt de psalm. Je begrijpt dat de psalmdichter het had over Galilea en Judea. Maar in Israël beleef je de Bijbelse woorden zo dichtbij dat opeens Jutphaas en Vreeswijk in gedachten schieten. In ieder geval zag de psalmdichter Tabor verheven boven geografische tegenstellingen."

Paul Nieuwenhuis

[1] De titel van deze aflevering is ontleend aan Psalm 89 vers 13 en is een knipoog naar de wreveligheden die soms bestaan tussen parochianen van de voormalige parochies in Nieuwegein Noord (Jutfaas) en Nieuwegein Zuid (Vreeswijk).

[2] "Just now my mother the Holy Spirit took me by one of my hairs and bore me up on to the great mountain Tabor." (zie wikipedia)

Nogmaals de Berg Tabor

Graag wil ik ingaan op ingaan op de uitnodiging van de vorige schrijver om mijn verhaal te vertellen over de top van de Berg Tabor. Ik ben namelijk een week later ook in Israël geweest. Uiteraard stond ook voor mij een bezoek aan de berg Tabor op het programma. Wellicht ben ik de eerste parochiaan die, sinds onze parochie Tabor heet, op die berg is geweest. Op een snikhete dag, eind oktober, kwam ons reisgezelschap, na een bezoek aan Nazareth, aan bij de voet van de berg Tabor. De weg naar de top is niet geschikt voor bussen zodat aan de voet van de berg werd overgestapt in taxi's. Na een bloedstollende rit met vele haarspeldbochten werden wij afgezet op een parkeerterrein aan het begin van de tuin van het klooster van de Franciscanen.

Als herinnering aan het verhaal van de verheerlijking van Jezus werd in 1924 op de top van de berg, door de architect A. Barlussi, een moderne kerk in de Romeins-Syrische stijl gebouwd. Tijdens de bouw werden de resten van vroegere basilieken ontdekt. Er zijn nog veel ruïnes te zien van vroegere gebouwen.

Boven het uit de 12 eeuw daterende kruisvaardersaltaar in de centrale apsis van de basiliek bevindt zich het mozaïek van de gedaanteverandering van Jezus. Hij is afgebeeld in een helder wit gewaad tegen een glanzend gouden achtergrond. Hij wordt geflankeerd door de profeten Mozes en Elia. Onder hen zijn Petrus, Jacobus en Johannes afgebeeld. Een schitterende kerk! Met een grote trap daal je af naar de crypte achter het altaar, waar zich ook mooie mozaïeken bevinden. Vanaf het terras achter de kerk heb je een schitterend uitzicht op de Vallei van Yizreël. De Joodse kolonisten hebben van dit uitgestrekte moerasgebied één van de vruchtbaarste landbouwstreken van het land gemaakt. In de zomer wordt hier katoen verbouwd, dat na te zijn geoogst, in grote balen wit plastic wordt verpakt. Die balen zijn dan overal in het landschap te zien.

Tineke Steen