Je leert er zelf heel veel van (nov. 2005)

In de kindernevendienst zijn de kinderen nu bezig met het Adventsproject om zich voor te bereiden op Kerstmis. Liesbeth de Graaf en Jacqueline Verbart draaien niet alleen mee in de kindernevendiensten maar zorgen ook voor de voorbereiding er van.

Wat houdt jullie werk in?

We zoeken samen verhalen bij de lezingen van de zondagviering voor de kindernevendienst, voor kinderen van 4 tot 12 jaar. De afspraak is dat het verhaal hetzelfde is als de lezing voor volwassenen maar dan voor kinderen verteld. Dat is soms lastig, soms is er geen geschikt verhaal en moeten we onze creativiteit gebruiken, dan gaan we op zoek naar een verhaal met dezelfde strekking. We gebruiken zoveel mogelijk bijbelverhalen omdat de meeste kinderen weinig weten van de bijbel. Naast kinderbijbels gebruiken we naslagwerken en goede spiegelverhalen (kinderboeken met een bepaalde boodschap). In de Nicolaaskerk staan een aantal boeken die we kunnen gebruiken. De parochie investeert hier ook in, het is belangrijk om in kinderen te investeren.
Liesbeth: Een aantal jaren geleden heeft Hans Huitema aan Elise Verweij en mij gevraagd om een materiaalindex te maken om het zoeken naar verhalen te vergemakkelijken. Inmiddels ben ik hiermee gestopt, want ik kwam er achter dat het droog invoeren van materialen op trefwoord, kerkelijke zondag etc. mij niet zo ligt; ik vind het veel leuker om te zoeken naar materialen en dingen erbij te bedenken. Creatief bezig zijn dus.
Ik wilde er graag iemand bij om dit samen te doen en heb toen Jacqueline gevraagd.
Jacqueline: het voordeel is dat je feedback krijgt van elkaar en elkaar kunt aanvullen. Je hebt elkaar ook nodig om te zien hoe dingen overkomen.
Liesbeth heeft meer kennis van spiegelverhalen en ik meer van bijbelverhalen, ik profiteer ook van Liesbeth’s creatieve ideeën. Het leuke is dat je er zelf ook veel van leert.
We maken voor de kindernevendienst een overzicht op papier met informatie over het thema van de lezing en met de uitwerking erbij. We verdelen de zondagen onder elkaar, werken de aantekeningen thuis uit, maken dan samen alles pasklaar, en brengen de materialen zonodig ook rond.
In onze werkgroep zitten veel jonge vrijwilligers die erg betrokken zijn bij kinderen en regelmatig is er overleg om de zondagen en het materiaal te verdelen. We krijgen trouwens ook feedback van de voorgangers van de kindernevendienst. Vaak krijgen we positieve reacties over het materiaal, dat bewaren we dan voor een volgende keer.
Het liturgische C- en A-jaar hebben we inmiddels klaar en nu beginnen we aan het B-jaar. Straks hebben we drie complete jaren met materiaal liggen, al ontbreekt er soms wel wat als er bijvoorbeeld zondagen uitgevallen zijn. Straks hoeven we alleen maar hiaten aan te vullen, en dingen aan te passen. Herhaling is geen probleem. Alleen voor het Advent- en Veertigdagenproject willen we een cyclus van 6 jaar aanhouden.

Hoe ziet een kindernevendienst er uit?

De opbouw bestaat uit een kort inleidend gesprekje over het thema, dan volgt het verhaal (soms ook een lied of gebed) en dan is er de creatieve uitwerking. Dit vinden de kinderen het leukste, ze vragen bij binnenkomst al vaak: “wat gaan we doen?”
Dat ‘doen’ kan bestaan uit iets knutselen, het verhaal naspelen, een bewegingsspel of een gezelschapsspel. Hetgeen ze gemaakt hebben komt ook in het kinderhoekje in de kerk. De kinderen nemen ook iets mee terug naar de viering en vertellen er over aan de grote mensen. Dat ze naar de kindernevendienst gaan wordt ook altijd even ingeleid door de voorganger. Er is dus een duidelijke link met de volwassen viering.
Kinderen worden gelukkig meer betrokken bij de viering dan vroeger.
Het is soms moeilijk dat je met verschillende niveaus te maken hebt, want in de groep zitten kinderen van 4 tot 12 jaar. Vroeger splitsten we de groep in tweeën, maar nu zijn er te weinig kinderen, dus hebben we alle leeftijden bij elkaar gezet. (of soms was de groep vrijwilligers te klein). Vooral jonge kinderen vinden sommige dingen te moeilijk, daar zoek je dan iets anders voor. Vaak ook geven we de insteek: groot helpt klein, dat vinden ze meestal heel leuk.
We richten ons met het materiaal op de iets oudere kinderen, de kleintjes komen toch wel en trekken zich aan de groten op. Als het voor de ouderen te kinderachtig wordt, haken ze af.

De grootte van de groepen is op dit moment gemiddeld 15-20 kinderen in de Emmaus en 5-10 in de Nicolaas. Met name in de Emmaus is er een vaste kern, en verder zijn er een aantal kinderen die regelmatig komen maar niet iedere zondag. Het is een steeds wisselende groep.
Omdat er in de Nicolaas niet zoveel kinderen zijn, is ook besloten om bepaalde zondagen geen nevendiensten te houden, behalve bij projecten zoals de Advent en Veertigdagentijd, vanwege de doorgaande lijn.

Is er contact met andere werkgroepen?

De samenwerking met andere werkgroepen is heel goed. Soms overleggen we met de werkgroep gezinsvieringen, met name bij projecten. We gebruiken af en toe ook elkaars materiaal. Zij sluiten bijvoorbeeld aan op ons Adventsproject. Als we een liedje hebben uitgezocht bij het project en we geven dit op tijd door, dan studeren alle koren dit lied ook in. We voelen ons heel erg gesteund door de andere groepen, er is een grote bereidheid iets voor elkaar te doen. Zelfs de bloemengroep wilde ons thema in de bloemstukken verwerken. Het leuke is dat je zo veel mensen leert kennen en ook de lijnen in de parochie ziet.
Het Adventsproject is een project van vier weken. Iedere zondag gaat het verhaal over één van de vier elementen. De knutselactiviteit gaat mee naar huis en ‘groeit’ iedere week een stukje. Net zoals je in de Advent ‘toegroeit’ naar Kerstmis. Als kinderen een week missen is dat geen probleem. De werkgroep gezinsvieringen is bezig met een musical voor de Kerstviering. Wij maken tijd voor de voorbereiding (ons is gevraagd om met de kinderen het kerstraam te maken voor de viering) en we helpen met ideeën. Wij hebben in ons project een lied dat het jeugdkoor ook instudeert en zo is er een wisselwerking. Ook in het Kerstverhaal komen de vier elementen weer terug.

We krijgen altijd veel positieve reacties van mensen op ons werk. Daar doe je het ook voor, en voor het enthousiasme van de kinderen. Het is wel gebeurd dat een opa of oma naar ons toe kwam wanneer het kleinkind niet in de kerk geweest was en vroegen of ze iets mee konden nemen voor thuis.
Elk kind dat met een fijn gevoel naar buiten gaat geeft je voldoening.
De parochie ondersteunt ons ook door het aanbieden van cursussen op de pastorale school. Het wordt gestimuleerd om die te volgen. Het is een verrijking van het vrijwilligerswerk, je leert er zelf heel veel van!

Ineke Brouwer