Bij de PCI staat vertrouwelijkheid hoog in het vaandel! (maart 2006)

Francine Pepers en Anton Oosterlaar hebben bijna hun tweede zittingstermijn in de Parochiële Caritas Instelling (PCI) er op zitten. 1 juni a.s. nemen zij, na acht jaar vrijwilliger te zijn geweest, afscheid van de PCI. Reden om eens met hen te gaan praten.

Wat doet de PCI?
De PCI verleent incidentele hulp aan mensen bij acute financiële nood. Vroeger had je daarvoor het Armenfonds. Nu heeft de PCI ook een doorverwijsfunctie en geeft men advies. De PCI ressorteert officieel onder het bisdom en opereert onafhankelijk van de parochie. Het is een orgaan dat moeilijk te plaatsen is en vrij onzichtbaar in de parochie. De beeldvorming is belangrijk, maar het is soms moeilijk de PCI een gezicht te geven. We hebben wel contacten met pastores en bezoekgroepen, maar opereren buiten de werkgroepen. We kunnen ook geen details geven van ons werk. Om meer binding met de parochie te hebben zit er wel een afgevaardigde in de Centrale Diaconie Commissie. Er zitten minimaal 5 mensen in de PCI die aangesteld worden door het bisdom. De zittingsperiode is bewust gesteld op maximaal 2 x 4 jaar, omdat het goed is dat er regelmatig vernieuwing komt.

Is het noodzakelijk dat je een bepaalde achtergrond hebt om in de PCI te kunnen deelnemen?
Het is geen voorwaarde, maar wel wenselijk dat een nieuw lid een sociale achtergrond heeft of bereid is een en ander te leren. Francine heeft in het maatschappelijk werk gezeten en bij de Sociale Dienst gewerkt, Anton komt uit het bankwezen. Inmiddels zijn er twee opvolgers gevonden die al enige tijd meedraaien.

Wat waren jullie beweegredenen om dit werk te gaan doen en wat zijn jullie taken?
Anton: ik heb altijd veel vrijwilligerswerk gedaan, ging toen in de vut en wilde iets voor de gemeenschap betekenen.
Francine: ongeveer gelijk met Anton ging ook ik in de vut, en wilde iets zinvols gaan doen vanuit een christelijke inspiratie. De PCI ligt ook in het verlengde van de sociale dienst waar ik gewerkt heb. Zo zijn we samen begonnen, Anton als voorzitter en ik als vice-voorzitter. Ik ben contactpersoon voor de aanvragen. Als er een aanvraag binnenkomt ga ik naar de mensen toe om te praten. Ik bereid de aanvragen voor en leg het advies voor ter goedkeuring aan het bestuur in de maandelijkse vergaderingen.
Anton: ik zit de vergaderingen voor en overleg met de penningmeester om een zo goed mogelijk rendement uit het vermogen te halen.

Van wie komen de aanvragen?
Wat opvalt, is dat hoewel de PCI toch in eerste instantie binnen en vanuit de parochie werkzaam is, de meeste aanvragen toch van buiten de parochiegemeenschap komen.
Wel worden er met Kerst bloemstukjes en kerstpakketten bij parochianen bezorgd als een stukje zorg en aandacht vanuit de parochie. De aanvragen hiervoor komen meestal van de pastores of de bezoekgroepen. Verder komen de aanvragen vanuit allerlei instanties: de Sociale Dienst, Vitras, Vluchtelingenwerk, Reclassering, Altrecht etc.
De mensen komen meestal bij ons terecht op advies van een van die instanties; blijkbaar hebben ze toch drempelvrees om direct bij ons aan te kloppen. Hoewel deze schroom niet nodig is want wij hebben vertrouwelijkheid hoog in het vaandel staan! Er wordt zorgvuldig met de gegevens omgesprongen.
Als mensen om hulp komen bij ons geven wij niet alleen directe hulp (bijv. voedselhulp) maar stellen ook de voorwaarde dat mensen hulp zoeken (als zij dat nog niet gedaan hebben) om uit de schulden / problemen te komen. Wij vragen altijd door, geven nooit zomaar hulp.
Een voorbeeld: bij een hulpvraag i.v.m. een huurachterstand, vragen wij of er schuldhulpverlening is ingeschakeld, of de bewindvoerder is ingelicht, en zo niet dan sturen wij de mensen eerst weer terug naar de Sociale Dienst om daar het probleem voor te leggen.
Wij springen in op het moment dat er ergens een gat valt en mensen niet terecht kunnen bij een andere instantie. Wij geven wel geld ter overbrugging, maar niet om steeds opnieuw het gat te dichten, wij doen niet aan schuldsanering. Voor het omgaan met de hulpvragen is ook een protocol opgesteld.

In wat voor vorm steunt de PCI mensen?
Soms wordt er direct geld gegeven, maar soms gaat het ook in natura via een organisatie of leverancier, zodat het geld ook besteed wordt waarvoor het bedoeld is.
Wij geven geen begeleiding maar kijken bijvoorbeeld wel waar een probleem thuishoort en verwijzen dan door. Ook hebben we contact hierover met andere organisaties, maar alleen met toestemming van de betreffende persoon.

Zijn de hulpvragen toegenomen of veranderd in de afgelopen jaren?
Misschien niet zozeer toegenomen als wel verlegd; net als vroeger het Armenfonds blijft het werk van de PCI een noodzakelijk iets. Er wordt nu veel meer gevraagd vanuit een schuldsituatie, of voor vluchtelingen. Vroeger ging het meer om het vervangen van iets dat kapot was (bijv. een wasmachine). De aanvragen zijn veel complexer geworden.
Vorig jaar waren er 33 hulpvragen en die zijn bijna allemaal gehonoreerd. Dit jaar hebben we er al 15. Soms vragen ook projecten of instellingen wel geld van de PCI. Incidenteel, als er geld over is, geven we wel eens wat, maar het moet dan wel een instelling zijn die van giften leeft en gericht is op individuen. Bij acties doen wij soms wel eens een oproep in de Hoeksteen, maar niet om andere fondsen te steunen.

Een andere taak van de PCI is het beheren van het vermogen en verslaglegging. Het vermogen is ontstaan uit het vroegere Armenfonds en erfenissen. Daar komt eigenlijk niets meer bij. Van de revenuen, alle opbrengsten zoals rentes, mag de PCI geld uitgeven. Niet van het vermogen, tenzij met toestemming van het bisdom. Om het jaar krijgen wij ook een deel van de Kerstcollecte. De uitgaven worden verantwoord in een jaarverslag, uiteraard zonder namen te noemen, maar wel hoeveel en waaraan het geld besteed is.

Zijn er contacten met andere kerken?
Ja, er is een goed contact met de Protestantse kerken, één keer per jaar is er een uitwisselingsgesprek. We houden elkaar op de hoogte van het beleid, delen soms kosten en stemmen kerstacties op elkaar af.
Wat vinden jullie van het idee van een Voedselbank, zoals pas geopperd door Groen Links?
Dat ligt nu nog erg in de politieke sfeer. Wij kunnen daar op dit moment niets over zeggen, we moeten eerst binnen de PCI een standpunt daarover bepalen.

Hoe hebben jullie het werk voor de PCI ervaren?
Als zeer positief. Er heerst een goede geest en een goede samenwerking binnen de groep.
We zijn allemaal gelijkgericht. Het is altijd goed verlopen, en al was er wel eens verschil van mening, toch konden we altijd van elkaar op aan. En dat wordt door iedereen erg gewaardeerd. Francine: ik heb hierdoor meer binding gekregen met de Taborparochie.

Ineke Brouwer