De ziekenzalving was een heel emotioneel en aangrijpend gebeuren
(jan. 2001)
 
Met name rondom de Emmaus, maar ook bij de Nicolaas is Frans
Kuipers een begrip. Jarenlang heeft hij, samen met zijn vrouw Corrie,
liturgieboekjes helpen maken, met alles wat daar bij komt. Hij kwam
dan ook regelmatig op de koffie in het parochie-centrum bij de Nicolaas.
Hij zong op het Emmaus-koor, hielp bij het rapen en nieten van de
Hoeksteen, maakte de kruisjes voor de vormelingen en voor de overledenen
van de Emmaus (er zijn er nog genoeg), repareerde oude sloten en
maakte zelfs sleutels na op zo'n deskundige manier, dat menigeen
zich afvroeg hoe hij aan die kennis kwam! Niet door in te breken,
maar het is ooit, in een ver verleden zijn vak geweest.
Hij is, samen met Corrie, ooit door Chrétienne en later door
Joep Brosschot gevraagd voor het kerkberaad. Hij is zich gaan specialiseren
in het 'computerwerk', en heeft daar, vooral in de beginfase, veel
steun bij gehad van Stef van de Steen. Met veel plezier heeft hij
meegewerkt in de parochie, en kreeg daardoor ook veel contacten.
Relativeren
Frans is ernstig ziek. Hij weet dat hij niet lang meer zal leven.
Dat was een vreselijke dreun en kostte ook hem de nodige tijd om
te aanvaarden wat nu eenmaal niet anders is. Hij heeft het daar
natuurlijk heel moeilijk mee gehad, en op momenten nóg! Maar in
gesprekken met hem hoor je ook vaak zijn dankbaarheid: dat hij de
tijd nog heeft mogen krijgen om zijn leven mooi af te ronden. Met
kerstmis heeft hij een mooie brief gestuurd naar vele mensen om
hem heen, en kreeg hij hartverwarmende reacties. De manier waarop
hij zijn sterven ter sprake brengt en er mee omgaat, wekt bewondering
en helpt mensen ook om er over te praten.
Maandenlang heeft hij nu 'extra tijd' gekregen; een kostbare
toegift! De gesprekken die hij heeft kunnen voeren met zijn kinderen,
terugkijkend op alle mooie en fijne momenten. Maar er zijn natuurlijk
ook dingen gebeurd waar je achteraf spijt van hebt. Je kunt opvattingen
en stellingnames plaatsen in de tijd, en daarmee veel relativeren.
"Denk maar aan opvattingen over samenwonen en 'samen op vakantie
gaan in verkeringstijd'". Daar denken we nu heel wat ruimer over
dan in de jaren waarin het in ons gezin actueel was, zegt hij.
Wat waren we eigenlijk door de opvoeding zwaar geïndoctrineerd!
Wat een angst om te zondigen; de angst om wel of niet ter communie
te gaan. Het is fijn om daar nu met elkaar naar terug te kijken,
en elkaar te 'vergeven'. Dat maakt je leven heel, en het maakt het
afscheid nemen tot meer dan iets verdrietigs."
Ziekenzalving
Voor Frans was de ziekenzalving een heel emotioneel en aangrijpend
gebeuren. Het heeft al enkele maanden geleden plaatsgevonden, vlak
voor een dochter enkele weken lang verweg zou gaan. Je weet maar
nooit... Zoiets wil je graag met je hele gezin sámen beleven. Het
meest indrukwekkend was het moment van de handoplegging: een voor
een kwamen zijn kinderen en vier van zijn kleinkinderen bij hem,
en legden hem de handen op. Daar heb je geen catechese bij nodig
- dat spreekt voor zich, en het raakt je diep van binnen. "Moge
Gods hand op je rusten, je troost en kracht schenken, en bij je
wegnemen wat je alleen en moedeloos maakt. Moge Gods hand je vertrouwen
geven." Hij voelt zich dan ook gedragen door veel lieve mensen om
hem heen.
En wat vroeger ondenkbaar was, gebeurt nu wel: dat hij en zijn
jongens - mannen onder elkaar - met tranen in de ogen elkaar iets
laten zien van hun genegenheid. Fijn dat zulke veranderingen plaats
vinden. Dat maakt het ondanks alle verdriet ook tot een mooie tijd.
Uitvaartboekje
Hij heeft, samen met Corrie, zelf zijn uitvaartboekje al samengesteld.
Alleen de datum moet nog worden ingevuld. Hij heeft liederen uitgekozen
die hij mooi vindt en zelf altijd graag gezongen heeft, zoals het
mooie lied: "Wat ik gewild heb, wat ik gedaan heb...neem het van
mij. Dat ik dit was en geen ander. Dit was mijn liefde. Hier ben
ik." Zijn dochter zal zingen van Bach: "Bist Du bei mir". Hij is
er al een keer bij geweest, toen ze aan het oefenen was in de kerk.
Gekscherend, met wat galgenhumor zegt hij soms, dat hij in de kist
zal liggen genieten en trots te wezen! En natuurlijk wordt "De steppe"
gezongen, het lied waar je vrolijk van wordt, omdat in beelden wordt
uitgezongen dat er méér is dan de dood als het einde: "De dode zal
leven en opstaan en lachen en juichen..." Hij wil geen 'zware' uitvaart,
maar 'feestelijk', in het wit, net als bij zijn broer die in 1965
niet een (toen gebruikelijke) zwarte, maar een 'witte' uitvaart
kreeg.
Frans is nuchter genoeg om te erkennen dat we niet weten hoe
het zal zijn, over de dood heen. Hoe het zal zijn, dat weet God
alleen. Beelden van hemel, hel en vagevuur heeft hij weggedaan.
Wat overgebleven is? Een diep vertrouwen, een sterke hoop dat het
goed zal zijn: vrede, rust, geborgenheid. Hij is niet bang voor
de dood. "Dan is er - hoe dan ook - eeuwige rust!" Wel is hij bang
voor de manier waarop, en hij voelt de pijn van het afscheid nemen.
Kerstavond
Op Kerstavond is Frans nog in de nachtmis geweest, waarin het
Emmauskoor zong. Toen al met een zuurstofapparaat. Voor hem een
emotioneel gebeuren, door de extra lading die het allemaal krijgt,
met de dood voor ogen. Toen na de viering allerlei mensen hem een
zalig kerstfeest wensten, voelde het aan als een afscheid. Een warm
afscheid, dat - hoe verdrietig ook - een mens goed doet en kracht
geeft.
F. Overbeek
|
