Dopen is een feestelijk begin (april 2001)

Joke van der Steen en Rianne Driessen coördineren de doopcatechese. Ouders die hun kind willen laten dopen melden zich bij Joke of Rianne. Zij worden dan uitgenodigd voor twee catecheseavonden met pastor Hans Huitema en een voorbereidingsavond met een van de dooppastores. Daarna volgt een gezamenlijke doopviering in een van de drie kerken.

Voordat ze dit werk deden waren ze alle twee actief. Rianne bij de kinderwoorddienst in de Barbarakerk en Joke zat in de Stuurgroep Eerste Heilige Communie. Maar daar waren ze op een gegeven moment uitgegroeid, omdat hun eigen kinderen al groot waren. Joke: "Hans Huitema had nog een aantal nieuwe functies in de aanbieding. Ik had gehoord dat het dopen een nieuwe opzet ging krijgen en dat leek me erg leuk. Ik doe liever praktische dingen en regelen vind ik leuk."

Rianne: "Toen we bijna drie jaar geleden begonnen met het gezamenlijk dopen was er nog wel wat weerstand tegen het dopen met andere gezinnen en tegen de catecheseavonden. Maar nu vinden de jonge ouders het juist heel prettig. We bellen ze na de doop altijd nog even op om te horen of alles naar wens is gegaan. We krijgen meestal heel positieve reacties. De ouders ontmoeten elkaar voor het eerst bij de catecheseavonden en werken daarna samen aan de liturgie en het liturgieboekje. Ook komen ze soms na de doop nog bij elkaar om foto’s te bekijken en uit te wisselen."

Hoe worden die catechese avonden ervaren?

Joke: "Dat is natuurlijk verschillend voor alle ouders. Sommigen zeggen: ‘Dat wist ik allemaal al. ‘Anderen zeggen: ‘Het is goed om zo bij het dopen stil te staan, het zet ons weer aan het nadenken’. Weer anderen worden dusdanig enthousiast dat ze een vervolgcursus gaan volgen bij Hans Huitema. Sommigen om hun kennis van het geloof weer eens op te frissen en anderen om toe te treden tot de kerk. Een enkele keer gebeurt het ook dat een buitenkerkelijke ouder zich ook laat dopen. Daar zijn we niet op uit, maar het is wel leuk als het gebeurt".

Rianne vult aan: "Soms zien de mensen er erg tegenop. Ze denken dat ze een soort examen moeten doen om te laten zien of ze wel gelovig genoeg zijn. Maar daar gaat het helemaal niet om. We praten open en eerlijk over het geloof en de kerk. Maar we vertellen ook dat de ouders het kind zelf gelovig moeten opvoeden en dat de kerk daarbij kan helpen. Je kan dat niet meer, zoals vroeger, aan een school overlaten. En we vertellen ook dat we van de doopouders niet alleen een financiële bijdrage vragen, maar ook betrokkenheid bij de kerk".

Joke: "In het begin waren de avonden te moeilijk, maar dat hebben we wat bijgesteld. Nu voldoet het goed. We hebben een boekje als leidraad, maar de avonden verlopen toch steeds weer anders."

Rianne: "Wij hebben bij die avonden niet zozeer een inhoudelijke taak, maar begeleiden de ouders van de "wieg" tot na de doopviering. Tijdens de catecheseavonden leer je ze wat beter kennen en weet je wat beter waar je op moet letten bij de doopviering. Wij zijn voor hen een beetje het herkenningspunt in het hele proces. Wij zorgen voor koffie en thee en de onvermijdelijke afwas."

Joke: "Ik vind wel dat de catecheseavonden steeds drukker worden. Binnenkort hebben we zelfs een groep van 12 dopelingen. Dus als beide ouders komen zijn dat 24 mensen. We zien de laatste tijd ook steeds meer vaders meekomen.

Hoeveel werk hebben jullie daar nou aan?

Rianne: "We hebben het er best druk mee. Joke doet de dopelingen van de Nicolaas en de Emmaus, en ik die van de Barbara. Het begint met een telefoontje. Het eerste contact met een van ons. Er moet dan een afsprakenformulier worden opgesteld en opgestuurd naar de doopouders en Hans Huitema. Daarna volgen er vaak nog een paar telefoontjes, twee catecheseavonden, een voorbereidingsavond en de doopviering zelf. Daarna bellen we als afsluiting nog even met doopouders."

Joke: "Twee kerken is voor mij eigenlijk te veel. We zoeken nog een accuraat iemand die de coördinatie voor de Emmauskerk op zich wil nemen. Ik mag dit interview toch wel gebruiken voor een oproep, hè?"

Wat is jullie aandeel in de doopviering?

Joke: "Ik zet vaak nog het een en ander klaar in de kerken voor de doopvieringen. Daarna ontvang ik de families. Zorg dat ze op de goede plaatsen zitten enz."

Rianne: "In de Barbarakerk wordt mij veel werk uit handen genomen door de kosters. Maar het begeleiden van de families doe ik natuurlijk ook. Het zijn altijd heel feestelijke vieringen. Het leuke is dat iedereen zijn eigen inbreng kan hebben. De ouders, maar ook bijvoorbeeld een peettante die een gedicht voorleest of een nichtje die muziek speelt. Soms wordt het echt mooier omdat je met meer gezinnen bent. Laatst was er nog een opa die hele mooie dingen zei tegen zijn kleinzoon. Iedereen kan zijn eigen doopbelofte uitspreken. Er zijn zoveel voorbeeldteksten in het boekje, dat iedereen een waardevolle belofte kan vinden, ook als hij/zij wat verder van de kerk af staat." Joke: "De vieringen zijn erg kindvriendelijk. Alles wat er gebeurt wordt goed uitgelegd."

Ik vraag hen wat het sacrament van de doop voor henzelf betekent.

Joke en Rianne vullen elkaar aan: "Het is een eerste stap om lid te worden van de kerk; een feestelijk begin, een gebeurtenis die vol zit met symboliek. Bij kinderdoop wordt weliswaar het kind gedoopt, maar de doopbelofte van de ouders is ook een belangrijk moment. Later bij het vormsel kan het kind zijn eigen keuzes maken. Het is jammer dat ouders soms zo weinig tijd hebben voor de voorbereiding. In een jong gezin is het natuurlijk ook heel druk. Maar de doop van je kind is een eenmalige gebeurtenis. Het is echt de moeite waard om daar samen tijd voor vrij te maken."

Paul Nieuwenhuis

Lees ook: sacramenten - doop en catechese - doop