Meehelpen om de armoede in de wereld te verlichten (april 2003)

In de Vastentijd kan men weer deelnemen aan de jaarlijks georganiseerde activiteit van het gezamenlijk rijst eten. Vanuit de Werkgroep Eigen Missionarissen Zuid is Marquerite de Bie hierbij betrokken. Ik ben bij haar op bezoek voor een interview.

Wat was voor jou de reden om vrijwilliger te worden bij de Werkgroep Eigen Missionarissen?

Het missiewerk heeft mij altijd getrokken. Ik verleende zo af en toe hand- en spandiensten en zoals de meesten werd ik op een gegeven moment gevraagd voor de werkgroep. Ik zit er vanaf ongeveer 1997 in en ben nu sinds kort contactpersoon.

Heb je een vaste taak in die groep?

We hebben in zoverre vaste taken als voorzitter, penningmeester, contactpersoon en iemand die de stukjes voor de Hoeksteen verzorgt, en verder verdelen we de werkzaamheden per activiteit. Tenslotte heeft ieder zijn eigen missionaris waarmee hij/zij de correspondentie onderhoudt.

Hoe is het idee van het rijst eten ontstaan?

Het is al heel lang geleden, ik denk wel zo'n twintig jaar geleden, door Jan Albers gestart. Als ik het goed heb, was er toentertijd een uitwisseling met een parochie in Koblenz, waar ze dit al deden. Het idee dat je het geld dat je uitspaart, in vergelijking met als je gewoon thuis zou eten, aan een goed doel geeft, is hier toen van overgenomen.
In het begin werd het rijst eten alleen door de Barbarakerk georganiseerd en vond plaats in een school, en het werd toen gecombineerd met een spelenavond. Later zij rijst eten en spelenavond van elkaar losgekoppeld.
Vervolgens is men het rijst eten in oecumenisch verband gaan organiseren (dat draait ook zeker al weer meer dan twaalf jaar).
In het begin was het alleen rijst eten, zonder iets er bij. Tot een zuster die over was uit Malawi zei: "maar zo eten wij het ook niet. Als er groente is, eten we dat ook". Toen zijn we begonnen met er een groentesaus bij te maken. De recepten wisselen elke keer, afhankelijk van de groenten die er zijn en wie het klaarmaakt.

Is het rijst eten een typische activiteit voor de Vasten?

Nee, al wordt het daar meestal wel mee geassocieerd. Maar het vindt twee keer plaats in de Advent en vier keer in de Vastentijd. Ook omdat er zes verschillende kerken aan deelnemen, zodat iedere kerk een keer aan de beurt komt. Al zie je wel dat het in de Vastentijd beter bezocht wordt dan in de Adventstijd.

Zijn er veel deelnemers en is het een bepaalde groep die deelneemt aan de maaltijden?

Dat is heel verschillend, ook qua aantal, dat varieert van tien tot zestig mensen. Er is meestal wel een vaste groep van zo'n tien tot vijftien mensen die je regelmatig ziet. Ook qua leeftijd is het iedere keer heel verschillend, van jong tot oud. Soms is er bijvoorbeeld een groep jongeren die in het kader van een bepaalde activiteit aan het rijst eten meedoet. Dit gebeurt dan vaker in de Vastentijd.

Gaat de opbrengst naar hetzelfde doel als dat van de Vastenactie?

Nee, het staat los van de Vastenactie. Ieder jaar, in september/oktober, stellen we samen met de contactpersonen van de kerken vast welke actie we gaan steunen. Verder zorgt iedere kerk zelf voor de praktische organisatie van de avond die in hun eigen kerk plaatsvindt. Al een aantal jaren gaat de opbrengst naar de "Vrienden van vluchtelingenwerk Nieuwegein". We zamelen zo iets extra's in voor de vluchtelingen; het contact verloopt via de Missionaire Leefgroep.

Is er naast het samen rijst eten, nog een bepaald thema waarover gesproken wordt?

Meestal niet. De voorganger opent met een gebed en er is een gezamenlijke afsluiting, maar het hangt van de deelnemers af of er een bepaald thema in zit. We hebben ook wel eens gehad dat er gedurende de bijeenkomsten een doorlopend verhaal was, maar dat werkt toch niet echt omdat er steeds wisselende mensen de maaltijden bezoeken. Zo is het heel verschillend waarover gepraat wordt tijdens de maaltijd, soms ontstaan er wel diepgaande gesprekken. Maar men is niet bewust bezig met de Vasten. Ik heb gemerkt dat het voor ouderen soms ook een bevrijding is vergeleken met de strakke regels die vroeger tijdens de Vasten golden. Ik weet niet of dat ook zo door de protestanten ervaren wordt.

Waarom vind je het zo leuk om dit werk te doen?

Van huis uit heb ik de betrokkenheid met vrijwilligerswerk in de kerk meegekregen, en mijn eigen betrokkenheid bij het missiewerk, maakt dat ik op deze manier een stukje bij kan dragen om hun armoede te verlichten. Je weet dat de opbrengst ook direct naar de mensen gaat en je hebt zelf contact met ze. Je ziet direct wat er met het geld gedaan wordt. Ook als de zusters of paters naar Nederland komen hebben we persoonlijk contact met ze. Dat maakt het allemaal veel persoonlijker dan dat je via een grotere organisatie werkt. Dat is ook de reden dat wij als werkgroep het bij onze 'eigen' missionarissen houden. We zijn er nog niet uit hoe we het op langere termijn zullen gaan doen als onze eigen missionarissen wegvallen (ze zijn niet zo jong meer) maar we willen ons niet aansluiten bij een grote organisatie. We hopen nog een poos op deze manier door te kunnen gaan.

Ineke Brouwer