Jongeren willen op hun eigen manier kerk zijn
(sept 2005)

Deze aflevering een gesprek met Thea Kokx-Redelijk over het jongerenpastoraat. Zij is een van de oprichters van het jongerenproject NoName en zit ook in de stuurgroep van het Tienerproject. Het is duidelijk dat zij met heel veel enthousiasme probeert de jongeren in onze parochie een eigen plek te geven.

Wat waren jouw beweegredenen om als vrijwilliger met jongeren aan de slag te gaan?

Aanleiding is geweest dat wij, Hans en ik, gastouders zijn geweest voor het Tienerproject. Dat hebben we met heel veel plezier gedaan. We hadden een leuke groep tieners die echt een vriendenclub werd. Tijdens het tienerproject is er een enquête gehouden over wat zij verwachtten van de kerk en wat zij misten. Een hele tijd later vroegen zij zelf wat er met de uitslag gedaan werd, want zij hoorden maar niks.
Ik vond het erg dat er voor jongeren geen ruimte was om op hun manier met geloven om te gaan; juist op die leeftijd wanneer ze hun eigen identiteit en zienswijzen aan het bepalen zijn, bood onze parochie op dat moment geen stimulans en ondersteuning.
Vanuit het groepje van het Tienerproject zijn we toen gaan proberen om iets op te zetten als vervolg. Jongeren willen op hun eigen manier kerk zijn, maar de vraag was hoe?
Dorothea heeft ook affiniteit met jongeren, en samen hebben we enthousiaste mensen benaderd om een stuurgroep te vormen. We hebben eerst een programma opgezet. We vonden het belangrijk dat er een structuur zou zijn omdat we vermoedden dat de vorige jongerengroep Access doodbloedde doordat er in de opzet geen aansturing en structuur was.
De startavond van NoName, in 2003, is door de stuurgroep opgezet. Op die spelavond is gevraagd naar ideeën van de jongeren zelf en is in overleg met hen het jaarprogramma samengesteld. Het is de bedoeling dat het vanuit de jongeren zelf komt. Ze moeten zelf alles organiseren en wij sturen alleen maar aan. "NoName: voor en door jongeren"is onze slogan.
We hebben nu een groep van ongeveer 10 leden, in de leeftijd van 15 jaar en ouder. De activiteiten vinden in het weekend plaats, 8 bijeenkomsten per seizoen.

Hoe staat het met het aantal kinderen dat aan het Tienerproject deelneemt?

Je ziet het aantal dalen, onder invloed van de individualisering en de druk die toeneemt van allerlei andere bezigheden. Het is moeilijk jongeren betrokken te houden, maar ook om gastgezinnen te krijgen. Inspelend op de regionalisering die gaande is, zal de structuur van het jongerenpastoraat daarom gaan veranderen. In 2006/07 zal er waarschijnlijk een nieuwe aanpak komen: activiteiten zullen meer op projectbasis plaatsvinden m.b.v. vrijwillige ouders. We willen ernaar toe dat beide groepen elkaar beter leren kennen en langzaamaan spelenderwijs integreren tot één geheel met behoud van ieders identiteit die is afgestemd op het ontwikkelingsniveau horend bij de leeftijd. De thema's van het Tienerproject zijn nog actueel en zullen ook dan weer ingezet gaan worden. Hoe alles precies vorm gaat krijgen weten we nog niet. Suggesties en ideeën zijn welkom!

Op welke manier houden jullie je bezig met het geloof?

Op een hele praktische manier, inspelend op de belevingswereld van jongeren.
Bij het Tienerproject krijgen de gastouders materiaal bij de thema's (relaties, gehandicapten, verslaving, arm en rijk) en zij voeren dat uit op een manier die bij hen past: d.m.v. spel en discussie in een besloten, vertrouwde omgeving.
Bij NoName wordt op dezelfde thema's voortgeborduurd, maar zijn ze meer gericht op activiteiten, zelf doen en samen een gemeenschap vormen. De activiteiten zijn duidelijk gericht op het christelijke geloofsgoed: zich bewust worden van het gemeenschap zijn, van de natuur, van wat zij voor elkaar, voor anderen en ook voor zichzelf kunnen betekenen. Over het geloof wordt niet rechtstreeks gesproken, maar het gebeurt wel in kleine groepjes onderling.

Wat voor soort activiteiten doen jullie?

De eerste avond van het seizoen is een spelavond: om los te komen en kennis te maken. Een leuk voorbeeld is het theezakjes ruilen: ze moesten bij mensen langs de deur om de zakjes te ruilen voor iets anders. Hierbij kwamen zij er niet onderuit te vertellen dat zij van de Taborparochie waren en wat de bedoeling was. Zij moesten daar een verslag van maken. Dit leverde leuke, en soms ook wel vreemde reacties op van mensen, en vaak zat er ook diepgang in. Ze moesten ook een enquête invullen over wat ze leuk vonden om te gaan doen. De stuurgroep heeft toen samen met de jongeren het programma voor de rest van het jaar samengesteld. Om meer bekendheid te geven aan NoName zijn er spandoeken gemaakt, voor iedere kerk één.
Tijdens het Tienerproject is het thema 'gehandicapt' behandeld en hebben ze een tehuis voor gehandicapte kinderen bezocht. De jongeren - de tieners van toen - kwamen nu zelf met het idee om samen met deze kinderen kaarten en kerststukjes te gaan maken.
Je merkt dan toch dat het Tienerproject en NoName bagage meegeeft aan de jongeren; je hoort dat bijna nooit rechtstreeks van ze, maar dat hoeft ook niet. Al zet je ze maar aan het denken en praten ze er onderling over. Daar doe je het voor.
We hebben een nieuwjaarsbuffet gehad en een rondleiding in het klooster waar Dorothea woont. Een feestelijk gebeuren door de jongeren zelf georganiseerd. De serieuze insteek was dat zij oprecht een wens voor elkaar zouden doen. Daar kwamen hele mooie wensen uit. Dat is dan een weliswaar kort, maar mooi moment. Je merkt ook dat de sereniteit van het klooster indruk op de jongeren maakt.
Beide groepen hebben een lezing gehad van de Stichting Roemeense Kinderhulp. De gastouders van het Tienerproject kregen daarbij suggesties om iets te gaan doen met hun groep. De jongeren van NoName kwamen met het idee om spulletjes op de Vrijmarkt te verkopen. Ze hebben zelf shirtjes gemaakt met handafdrukken erop zodat iedereen ze kon herkennen als NoName. We zijn trots op hun Spirit en de manier waarop ze het georganiseerd hebben. Sommigen hadden best wel moeite met reacties van het publiek tijdens de vrijmarkt, maar ze hebben het toch volgehouden en wij hebben ze gesteund met wat peptalk!
Tijdens de kerstnacht hebben een aantal jongeren van Tienerproject en NoName voor een volle kerk de kerstactie voor de St. Roemeense Kinderhulp gepromoot. Ze gaan ervoor!
Kort geleden hebben de NoNamers kennis gemaakt met bosbeheer. Eerst een boeiend verhaal van de boswachter en daarna zelf aan de slag met een zaag; ze leerden dat een gezond bos geen vanzelfsprekendheid is.
Als slot hebben we altijd een feestelijke afsluiting met een barbecue in het pastoorsbos. Ook daar ontstaan soms spontane gesprekjes over geloofszaken. Alle activiteiten worden zo opgezet dat er voldoende ruimte is om gezellig met elkaar te kletsen want dat is heel belangrijk voor jongeren!

Organiseren jullie ook iets in de kerk zelf?

Een paar keer zijn er jongerenmeetings geweest, een soort alternatieve viering. Zowel de jongeren als de stuurgroepleden hadden er veel energie in gestoken maar het werkte niet. De jongeren vonden het toch teveel lijken op een kerkdienst, al was het totaal anders. Dat willen ze niet. Het moet echt iets van henzelf zijn, hun eigen idee. Het gaat ook om hun kerk-zijn! Het is niet de bedoeling dat er een gemeenschap in een gemeenschap ontstaat, maar het is een opstapje naar de gemeenschap op hun eigen manier. Het vasthouden aan ons patroon stoot ze af. Jongeren hebben ruimte nodig en zij vragen ons daarvoor open te staan.
Zij wilden zelf de witte stenen, die een pad van vriendschap verbeeldden, een plaatsje geven in de Emmauskerk en ook Rudolf het rendier, de mascotte van de NoNamers, kreeg een plaatsje in de kerk. Het is hun symboliek die uiting geeft aan hun band met de kerk.
Het geloof leeft onder jongeren, maar op hun eigen manier. Kijk maar naar hoeveel jongeren er naar Taizé gaan!

Wil je nog iets kwijt?

We zouden dolgraag meer jongeren erbij willen hebben, dus Tabor-jongeren: kijk eens op de pas vernieuwde sprankelende NoName-website: home.12move.nl/jongerenproject, hier vind je o.a. het jaarprogramma en foto's van activiteiten.
Ook kunnen we nog wel een enthousiast iemand gebruiken voor de stuurgroep van het Tienerproject! En een eigen jongerenhonk waar de jongeren kunnen samenkomen, om bij te praten, van gedachten te wisselen. Een kerkbasis van waaruit jongeren de mogelijkheid gegeven wordt zich verder te kunnen ontwikkelen in zijn Geest ……

Ineke Brouwer